Bert Koot is niet weg te denken van de Nederlands-Belgische rolstoelbasketbalvelden. Als scheidsrechter bij toernooidivisies, maar ook BENE League, bekerfinales en in de finalereeks om de nationale titel. Op z’n minst zeer bijzonder voor een klasbak die zijn Fox40 Classic weer uit de wilgen opviste.
Straks meer daarover, eerst terug in de tijd dat Bert Koot (69) start met basketballen. ,,Ik was zoals ze dat toen noemden een vroege leerling en was 10 jaar oud toen ik naar de middelbare school, de LTS ging.” Koot krijgt het basketbalvirus toegediend door een halve Amerikaan en een Zwitser. ,,De gymleraar -meneer Walter- had een deel van zijn leven in de VS gewoond en was een groot liefhebber van Amerikaanse sporten. Als het even kon gingen we naar buiten om te softballen. Binnen kwam het al snel neer op basketball en ik was al snel verkocht en verknocht aan het spelletje.” Hij blonk niet uit in onze nationale sport. ,,Het speelde ook wel mee dat ik een waardeloze voetballer was.” Met een dikke knipoog: ,,En waarschijnlijk nog steeds ben! Aansluitend kwam ik op de MTS in Leiden in de klas met een aantal Katwijkers. De Zwitserse gymleraar daar liet ons onze eigen gang gaan als het om het invullen van de gymles ging.” De favoriete sport was snel bedacht beaamt Bert. ,,Niet verrassend werd dat ook al snel basketball.”
SCHEIDSRECHTERSLOOPBAAN
Begeleiding van anderen is een morele verplichting. ,,Ik heb steeds het gevoel gehad dat je als sporter niet alleen maar moet consumeren maar ook wat terug moet doen. Jury taken en arbitrage lagen me beter dan coachen of training geven, die keuze was snel gemaakt. Ik ben gestart, overigens zonder diploma, in 1976 toen ik in Engeland studeerde.” Wanneer Bert daar rolstoelbasketbalscheidsrechter aan toevoegt weet hij niet meer precies. Wel dat het door inmiddels twee overleden basketbalgrootheden werd gegeven. ,,Tijdens een stage in Sporthallen Zuid werd er door Margriet Buitenhuis (eerste vrouwelijke eredivisiescheidsrechter-LR) en Michiel Kempers een oproep gedaan. Als er mensen geïnteresseerd waren om rolstoelbasketbalscheidsrechter te worden dan mochten die zich melden. Ik heb me gemeld en aangegeven wel nieuwsgierig te zijn en meer te willen weten.” Het loopt niet echt storm. ,,Achteraf bleek dat ik de enige was die zich heeft gemeld en het gevolg was niet een cursus of verdere uitleg. Maar een week later stond ik in het eerstvolgende schema ingedeeld op een toernooi divisie in Breda.” Verrassing! ,,Op mijn wat angstige reactie naar Michiel dat ik geen idee had wat erbij kwam kijken kwam het nuchtere antwoord: ‘We leren het je wel in de praktijk’. Dat de oproep niet voor niets was, bleek wel uit de opkomst van scheidsrechters die dag. Naast Michiel en Gerben Tissink was ik de enige die op kwam dagen en stond ik dus alleen op wedstijden zonder begeleiding. Het heeft me niet afgeschrikt en ik ben al snel door Saskia en Edwin op sleeptouw genomen. Van hen heb ik ontzettend veel geleerd en daar kijk ik dan ook met dankbaarheid en plezier op terug.”
BESTUURLIJKE VERANTWOORDELIJKHEDEN
Bert pakt vaak de verantwoordelijkheden, die komen kijken bij het organiseren van basketball. ,,Ik ben begonnen als planner van Rayon West nadat André Tijsterman (planner Rayon West-LR) ermee gestopt is. Samen met Mark Verburg hebben we de planning en herplanning opgepakt. Daarna zijn wij beiden lid geworden van de Rayon Scheidsrechters Commissie.” In 2012 liet de voorzitter van Rayon West een plotselinge leegte achter. ,,Na het overlijden van Ruud Sparrenboom heb ik dat gecombineerd met het interim voorzitterschap van Rayon West tot het opheffen van de Rayons. Toen Michiel Kempers langere tijd niet beschikbaar was vanwege ziekte ben ik gevraagd om de landelijke planning te gaan doen, in eerste instantie inclusief de Heren Eredivisie later tot en met de Vrouwen Eredivisie.”
Daarmee is de cirkel nog niet rond. ,,Na het opheffen van de BSC, de Bond Scheidsrechters Commissie, ben ik lid geweest van de Werkgroep Arbitrage. Het lastige daaraan was ieder weekend de planning rond krijgen.” De niet te leggen puzzel. ,,Door de keuzes die gemaakt zijn als het ging om de leveringsplicht, geen leveringsplicht voor rolstoelteams, geen leveringsplicht voor de U24 talent league, 3PO bij U24, Dames Eredivisie en Heren Promo was er ieder weekend een structureel tekort aan scheidsrechters.” Toch krijgt Bert de King-Size Ravensburger opgelost. ,,Dat kon worden opgevangen door scheidsrechters meerdere wedstrijden per weekend te laten fluiten en daar zat veel puzzelwerk en telefooncontact in.”
AFSCHEID NEMEN IS NIET EENVOUDIG
Collega arbiters willen twee oudgedienden uitzwaaien met een officiële basketbalwedstrijd: Rob Hoogervorst en Bert Koot. Een project op zich. ,,Met Rob had ik afgesproken om samen zijn laatste wedstrijd te fluiten. Dat moest een wedstrijd worden met nog één keer een uitdaging. We hadden Heren 2 van Grasshoppers tegen Heren 2 van Lokomotief in de Tweede Divisie Afdeling aan het begin van het seizoen daarvoor geregeld. Een streekderby met de nodige historie waar het nodige commentaar op de leiding niet van de lucht zou zijn.” Een fijn pittig duel met spelers die allemaal een eigen visie op het spelletje hebben. ,,Vlak voor het weekend trok Grasshoppers zich terug vanwege leveringsproblemen, er was geen scheidsrechter geleverd voor het team. Ze gingen terug naar de 3e divisie omdat daar geen leveringsplicht voor nodig was. In de vaart van de competitie heeft er zich geen alternatieve wedstrijd aangediend waar we ons konden doen gelden.” Hoe moet je dan uitgezwaaid worden? ,,Lars Sissing heeft een half jaar later als voorzitter van Squirrels een wedstrijd geregeld in Berkel en Rodenrijs van zijn heren 2 tegen Punch heren 9. Geen wedstrijd met een enorme uitdaging maar een die Rob plachtte te classificeren als een die je met twee vingers in de neus kon volbrengen. Het werd al met al een gezellige middag, met als afsluiting een mooie maaltijd bij Charlie’s. Ik heb de periode daarna gebruikt om wat privézaken in goede banen te leiden.”
DE COMEBACK KID
Het basketball en refereevirus verdwijnt niet zomaar. ,,Tijdens die onderbreking kwam er wederom een oproep voor rolstoelscheidsrechters. Saskia Warmerdam, die inmiddels ook was gestopt, gaf aan wel weer te willen gaan fluiten en vroeg mij hoe ik daar tegenover stond. Omdat we vlak bij elkaar wonen hebben we besloten ons weer aan te melden en aangegeven zo veel mogelijk samen te worden ingedeeld om samen te kunnen reizen. Privé was er weer wat rust ontstaan en heel eerlijk gezegd begon ik het ook wel weer te missen.”
Een bijna perfecte score, Bert haalt net de volle honderd procent bij de spelregeltest niet. Maar ziet wel een kans om een unieke licentie de ether in te slingeren. ,,Dat was meer als grap bedoeld, in het staatje van resultaten bij de spelregeltest stond het minimaal percentage goede antwoorden bij de diverse niveau’s vermeld. Meer dan 80% was nodig voor een niveau 5 licentie, ik had 95%.” Absolute topkennis van de rolstoelbasketbalregels. En men is nooit te jong, een uitzondering daargelaten. ,,Het is altijd mijn wens geweest om international te worden zoals Saskia en Edwin, helaas was ik al te oud om te worden voorgedragen op het moment dat ik daar het niveau voor dacht te hebben. Ik zeg dat laatste voorzichtig omdat ik dat zelf slecht kan bepalen.” Bert deelt graag zo nu en dan wat prikken uit. ,,Ik deel zo af en toe een klein plaagstootje uit in de ijdele hoop dat de voordrachtcommissie zich alsnog bedenkt.”
WAT IS ER MOOIER DAN HERINNERINGEN
Zestig jaar basketball, en zo’n halve eeuw actief als arbiter. Dan valt het niet mee om het mooiste moment te noemen, het is meer een collage, bijeengebracht op een grote poster met flarden van hoogtepunten. Bert: ,,Het is te veel om op te noemen, als speler, scheidsrechter, bestuurder heb ik veel mooie momenten mee mogen maken.” Bert doet toch een kleine greep uit zijn geheugen. ,,Als speler in Engeland waren er mooie reizen naar de teams in de competitie door het hele land. Dat ging vaak met de trein en verspreid over het hele weekend. Vanwege de afstanden werden er meerdere wedstrijden in een weekend gepland om het reizen te beperken.”
De rolstoelers zijn maar wat verguld als Bert op Papendal verschijnt. ,,Als rolstoelbasketbalscheidsrechter de voorbereidingswedstrijden en toernooien van de rollers in Almere, Nieuwegein en op Papendal met als hoogtepunt de wedstrijd Spanje tegen Duitsland in de Dutch Bubble tijdens Corona.” Bert graaft verder in zijn onuitputtelijke herinneringen, ,,Daarnaast had ik de kans om met internationals te fluiten uit Australië, Taiwan, Kroatië en Nederland. Maar ook de Eredivisiewedstrijden die veel plezier opleveren en de BENE competitie.” Maar ook als rayon-bestuurder bewaart hij mooie momenten en noemt de kampioenschappen aan het eind van het seizoen: ,,Als bestuurder het mede organiseren van de Rayon West Finals, met name de laatste keer in 2013 in Rotterdam.”
PLEZIER ALS FUNDAMENT
Wat zijn er nog voor uitdagingen als je zo’n beetje alles al hebt mogen meemaken. ,,Het klinkt misschien als een cliché, maar ik ben blij met wat ik heb kunnen bereiken in de basketbalsport. Ik hoop dat ik me nog een aantal jaren in kan zetten voor wat voor mij de mooiste sport is die je kunt beoefenen.” Het is de rode draad in zijn bestaan. ,,Basketball heeft me heel veel plezier opgeleverd in mijn leven. Het heeft me in contact gebracht met mensen die gepassioneerd deelnemen aan de sport in alle aspecten. Met name die mensen die naast het beoefenen van de sport ook nog tijd hebben en inzet tonen om de sport te organiseren en verder te helpen. Ik denk daarbij aan collega scheidsrechters, medebestuurders. Het heeft mij vriendschappen opgeleverd die ik koester.”
Ook de rolstoelbasketballers hebben een speciaal plekje in het hart van Bert. ,,Mijn bewondering en respect gaan zeker ook uit naar de rollers vanwege hun veerkracht en het doorzettingsvermogen, letterlijk en figuurlijk omvallen, opstaan en verdergaan.”
(Beeld: Luc Reuvers)