Joost van Rangelrooy (48) maakte in oktober zijn debuut als bondscoach bij de rolstoelbasketballers. Met Oranje pakte hij Het Goud van Sarajevo op de Europese titelstrijd. Daarmee trad hij bovendien in de voetsporen van zijn vader Gertjan, die in 1993 met de rolstoelmannen het Europese Kampioenschap binnen haalde.
Dat Van Rangelrooy gaat basketballen is bepaald geen wonder. Hij verhaalt: ,,Ik ben begonnen bij basketbalvereniging The Dragons in Ridderkerk op 7-jarige leeftijd. Mijn vader en moeder waren toen beiden actief bij de vereniging en ik was als kleuter al vaak te vinden in de sporthallen. Het was een logisch gevolg.” Ook voor het leiding geven aan een team blijkt hij over het DNA van zijn vader Gertjan te beschikken. ,,Mijn eerste stap als coach was bij The Dragons. Ik was toen 19 jaar, het leek me wel leuk. Ik deed het toen echt naast het spelen bij heren één.” Ook als speler beschikt hij over de nodige aanleg, maar hij vermoedt niet het allerhoogste te halen. ,,Ik heb vroeger in de kern- en rayonselectie van Rayon West gespeeld, maar richting de heren merkte ik dat eredivisie basketbal er voor mij niet inzat. Ik ben me toen steeds meer gaan toespitsen op het coachen.”
Van Rangelrooy ontwikkelt zich snel als coach en daar haalt hij de eredivisie in betrekkelijk korte tijd. Met de vrouwen van het Barendrechtse CBV Binnenland maakt hij fraaie jaren mee. Zijn finest hour in het valide basketball beleeft hij met die ploeg. ,,Mijn mooiste moment was het landskampioenschap met de dames van CBV Binnenland in 2014. Het is het enige kampioenschap in de historie van de club. We wonnen in de finale van Landsmeer met 4-1.”
TUSSEN DE WIELEN
Afgelopen jaar is Van Rangelrooy een meer dan aandachtig toeschouwer in het sfeervolle Paris Bercy. Zowel de Nederlandse mannen als vrouwen spelen daar op de Paralympics. Nu staat hij zelf aan het roer van de Oranje-vrouwen, als bondscoach. Toch een ander vak. Buiten een groot tacticus moet je bovendien een rekenmeester zijn, tot achter de komma. ,,Je speelt in het rolstoelbasketbal natuurlijk met het puntensysteem, wat een groot verschil is. Ik kon altijd iedereen inzetten zonder na te denken, maar nu moet je echt goed tellen hoeveel punten er op het veld staan.” Bovendien is het schakelen. Bij valide kun je bijvoorbeeld tactisch eenvoudig schakelen van spelen met één of twee centers. ,,Qua basketbal is het voor mij erg wennen dat een speelster nu niet zijwaarts kan bewegen. Verandering van richting en snelheid is daardoor trager, maar door je stoel goed te gebruiken kan het ook veel voordeel opleveren. Er ging wat dat betreft een hele nieuwe wereld voor me open.”
Als clubcoach ben je wekelijks met een cyclus bezig. Van Rangelrooy stipt aan: ,,Als clubcoach krijg je elke week feedback in wedstrijden tegen tegenstanders. Je traint techniek of iets tactisch en dat wil je terugzien in wedstrijden, bij het nationale team spelen we weinig wedstrijden in een jaar dus die feedbackmomenten moet je op de training creëren.” De tijdsspanne tussen club- en bondscoach verschilt. ,,We spelen maar één groot toernooi per jaar waar de druk gelijk maximaal op staat. Je moet er gelijk staan wat enorm uitdagend is en daardoor ook leuk, maar soms zou je het wel anders willen zien.”
KEUZES
Van Rangelrooy moet flink schakelen in Bosnië. ,,De voorbereiding was nieuw, lastig en leerzaam. Ik moest in het begin wennen aan het grote team van experts om het team. Dat expertteam was ook nog eens grotendeels nieuw na alle veranderingen na de spelen in Parijs.” Alles op elkaar afstemmen is een vak op zich. ,,Dat leverde wel eens onduidelijkheden op en dat merk je gelijk binnen een gouden programma. Gelukkig was het op het veld vaak vertrouwd met de focus op wat nieuwe tactieken.”
Van Rangelrooy kijkt met een goed gevoel terug op zijn vuurdoop op het EK. ,,We hebben uiteindelijk de juiste keuzes gemaakt richting Sarajevo, want het toernooi hebben we enorm goed doorstaan. Het was zwaar uiteraard in meerdere opzichten, maar de focus was prima en wat we getraind hebben kwam vaak terug. We wisten waar de uitdagingen zouden liggen en daar waren we goed op voorbereid.”
HET GOUD VAN SARAJEVO
De finale in Sarajevo is van een absoluut thriller-gehalte. De Britten spelen ijzersterk en Oranje komt maar niet los van de Blauwhemden, die de gehele eindstrijd hun hoge niveau weten vast te houden. En met vier minuten op de wedstrijdklok lijkt een stunt van jewelste in de maak. 53-57. Oranje toont dan de klasse en met een eindschot dat werkelijk van heel diep komt worden de Britten vastgepind. Een moeilijke score, geweldige assist, perfecte vrije worpen, sterke rebounds en een briljante interceptie. De ingrediënten om in de slotminuten alsnog de negende aansprekende titel op rij binnen te halen, 66-59. Uitzinnige blijdschap. Tranen van vreugde. Na een uur onverstaanbare speeches: Goud. Het Goud van Sarajevo (zie de ode op muziek en tekst onderaan). En de Cup. Dan ontmoetingen met de familie, bijna niet slapen vanwege de adrenaline en om 03.15 in de ochtend in de lounge paraat voor het vervoer naar het vliegveld.
Alles momt in Sarajevo aan op de allesbeslissende slotminuten. ,,Zoals eerder genoemd wisten we waar de uitdagingen zouden liggen. Ik probeerde in de finale met George, mijn assistent, wat veranderingen aan te brengen om de center van Groot-Brittannië af te stoppen, die echt hot was. Dat lukte maar deels om eerlijk te zijn.” Terug naar de oerdegelijke basis. ,,Aan het einde gingen we terug naar onze standaardverdediging. Dat leverde gelijk wat stops op en scores aan de andere kant. Het momentum veranderde en dan blijkt het toch moeilijk winnen van deze ploeg. We hebben de overwinning wat dat betreft afgedwongen door 40 minuten goed te spelen en niet 38.”
ZO VADER ZO ZOON
Gertjan van Rangelrooy ziet in Sarajevo zijn zoon Joost in zijn voetsporen treden. En daarmee treden ze ook in de voetsporen van moeder Gien en zoon Hans Gootjes. Gien Gootjes veroverde in 1987 de Europese titel met de rolstoelvrouwen en won Paralympisch brons in 1988, haar zoon Hans (nu bestuurslid bij BEN) was actief bij de rollers van BV Aalsmeer die in 1984 de Europacup wonnen.
Vader Gertjan zit in Sarajevo op de tribune als zijn zoon de Oranje-vrouwen naar de Europese titel loodst. De gouden coach blikt met een warm gevoel terug. ,,Dat was heel bijzonder! Het is sowieso erg bijzonder om bondscoach te worden, maar als je vader dat ook is geweest en jij dan ook maakt het erg speciaal. Hij heeft ook een Europese titel gewonnen met de mannen in 1993. Veel overeenkomsten dus.” Buiten dat is zijn vader getuige van zijn ultieme succes. ,,Ik vond het geweldig dat hij er was, zeker om het succes te delen met familie voelde erg goed. Ik merkte aan hem dat hij er enorm van genoot.” En ook zijn zoon geniet met volle teugen. ,,Hij kwam oude bekenden tegen en steunde mij elke wedstrijd. Heel bijzonder om hem daarbij te hebben.”
SPORTPLOEG VAN HET JAAR
Van Rangelrooy werd met zijn Oranje kampioenen afgelopen woensdagavond op Papendal flink in het zonnetje gezet. De in Gala getooide sporthelden kregen op Sportcentrum Papendal de prijs uitgereikt voor beste para Sportploeg van het jaar. Voor het derde jaar op rij. Een fantastische erkenning van de kersverse Europese Kampioenen in Sarajevo. Het was voor onze Oranje-helden de negende hoofdprijs op rij. De vijfde Europese titel, terwijl er ook twee Wereldtitels en twee Paralympische titels op hun palmares staan. Niets dan hulde tussen het summum van de Nederlandse sport en met een indrukwekkend woord van dank van Bo Kramer. ,,Het was erg leuk om mee te maken,” blikt van Rangelrooy terug naar de Gala-avond. ,,Het was bijzonder om tussen al die giganten te staan. Het is toch een avond van waardering voor wat je doet, niet alleen tijdens de ultieme prestatie, maar ook voor de prestatie die we dag in dag uit leveren om tot die ultieme prestatie te komen. Ik heb gisteren erg veel waardering gevoeld en dat was om eerlijk te zijn best fijn.” Met een gulle lach voegt hij er nog aan toe: ,,Het smaakte in ieder geval naar meer.”
Komend jaar september staat in Ottawa het Wereldkampioenschap op de agenda. Dat zou de TIENDE hoofdprijs van onze rolstoelbasketbalsters kunnen opleveren. Is dat niet een mooi moment om daar nu een documentaire van te maken? ‘De weg naar Ottawa‘ lijkt dan een voor de hand liggende werktitel. Nu eerst even nagenieten van de Gala-voorstelling op Papendal. Joost van Rangelrooy houdt het simpel. De Bondscoach omarmt het rolstoelbasketbal volledig en sluit af: ,,Geniet van deze mooie sport!”
Het Goud Van Sarajevo (loflied en ode)
(Archiefbeeld: Luc Reuvers)