Paris Bercy. Het eindpunt van de carrière van Mendel op den Orth (29) als rolstoelbasketballer. Op de Paralympics in De Stad van het Licht rolde één van de steunpilaren van Oranje voor het laatste over dat prachtige plankier. Een terugblik op een fraaie topsportloopbaan.
Op den Orth zoekt al op jonge leeftijd naar competitie. ,,Toen ik 11 jaar was deden we met mijn basisschool mee aan een schoolbasketbaltoernooi. Voorheen trainde ik altijd mee bij de lokale voetbalclub, maar daar mocht ik geen wedstrijden spelen.” Geen uitdaging op de grassprieten, geen competitie. ,,Bij basketbal mocht dat wel, dus dat leek me heel leuk. Na mijn eerste proeftraining belde iemand van de club dat ze ook een rolstoelbasketbalteam hadden. Of ik dat niet leuk zou vinden?” Dat levert de nodige verbazing op. ,,Mijn ouders en ik hadden nog nooit van rolstoelbasketbal gehoord en nooit over een rolstoelsport nagedacht, omdat ik in het dagelijks leven nooit in een rolstoel zat. Maar ik wilde het graag proberen, en ik vond het meteen heel erg leuk.”
De oud-speler van TeamNL wacht een meer dan rijke carrière, die langs veel landen voert. ,,In het buitenland spelen was fantastisch! Ik ben na de middelbare school direct gaan studeren, zonder tussenjaar om naar het buitenland te gaan. Dus om daarna voor basketbal toch in het buitenland te kunnen wonen, nieuwe talen te leren en nieuwe plekken te ontdekken, was heel erg leuk.” Na Only Friends voert zijn loopbaan hem langs Gran Canaria Las Palmas (Spanje), Metz (Frankrijk), Dinamo Lab Sassari (Italië) en tot slot Lahn-Dill Wetzlar (Duitsland). ,,Uiteindelijk heb ik in zes jaar in vier verschillende landen gespeeld, en ben ik heel dankbaar voor de vrienden die ik overal gemaakt heb en de culturen waar ik van heb kunnen proeven.”
TOPSPORT & TOPSPORT
Feitelijk doet Op den Orth lange tijd twee topsporten op hetzelfde moment. Binnen de lijnen en buiten de lijnen. Hij geeft een kijkje in zijn balans: ,,Toen ik na het afronden van mijn bachelors drie jaar in Spanje volledig op basketbal gefocust had, had ik veel zin om weer terug de studiebanken in te gaan voor mijn masteropleidingen. Voor mij werkte de combinatie heel erg goed: het waren allebei uitdagingen, maar van een hele andere aard.” Ying en Yang. ,,Tijdens het sporten kon ik mijn hoofd leegmaken, terwijl ik in de boeken de diepgang en intellectuele uitdaging kon vinden die ik in basketbal soms miste.” Topsporters zijn meesters in het plannen, maar moeten ook pittige keuzes maken. ,,Wel kostte het natuurlijk ontzettend veel tijd om het allebei naast elkaar te doen. Ik heb daarom ook wel offers moeten brengen.”
Succes is geen garantie. ,,Basketbal heeft me geleerd dat je het eindresultaat niet altijd in de hand hebt en dat het daarom vaak beter is om niet op het resultaat, maar op het proces te focussen. Je kan nog zo’n goede wedstrijd spelen, maar als de tegenstander nog beter speelt, kun je nog steeds verliezen.” Elke wedstrijd kent qua uitslag maar één winnaar. ,,Daarom is het belangrijk dat je ook plezier haalt uit het proces ernaartoe: Aan de trainingen, de uitdaging van elke dag beter proberen te worden, het samenwerken. En dat geldt ook voor veel andere dingen in het leven: Als je zorgt dat het proces goed op orde is en dat je daar plezier aan beleeft, dan volgt een goed resultaat hopelijk vanzelf. En zo niet, dan heb je op zijn minst een goede tijd beleefd in de tussentijd.”
EINDSTATION PARIS BERCY
6 september 2024 is tenslotte de laatste wedstrijddag van Op den Orth. ,,Mijn oorspronkelijke doel toen ik naar het buitenland ging in 2018, was om de Paralympics van Tokyo te halen en dan wel weer verder te zien.” Zover komt het niet. ,,Dat is toen helaas niet gelukt. Toen we met het Nederlands team in de zomer van 2023 veelbelovende resultaten boekten, maar net naast de hoofdprijzen grepen op het WK en het EK. Dat gaf wel genoeg motivatie en vertrouwen om nog één jaar door te gaan en ons hopelijk te plaatsen voor de Spelen in Parijs.” Zo verlengt de basiskracht van Oranje zijn loopbaan naar de zomer van 2024. ,,Maar dat het einde van mijn profcarrière nooit heel ver weg was, is nooit een geheim geweest voor de mensen om me heen.”
Paris Bercy, 2024. In een kolkende ambiance wint Oranje op 5 september van Frankrijk, de thuisploeg. In het publiek levensgrote gezichten van de tegenstanders. Winst voor Nederland met Op den Orth in een hoofdrol. ,,Dat zijn natuurlijk een paar herinneringen die je nooit meer vergeet. Het is zo’n bijzonder evenement. Je wordt voor een paar weken echt een gemeenschap met sporters van over de hele wereld. Dat voelde heel bijzonder.” De filosoof in hem: ,, Zeker in een wereld waarin het soms zo kan ontbreken aan gemeenschapszin en solidariteit, zeker met mensen die in andere delen van de wereld geboren zijn dan wijzelf.”
GRAN CANARIA
Een geweldige loopbaan, met heel veel memorabele momenten. ,,Één hoogtepunt is moeilijk om te kiezen.” Prijzen zijn fraai, maar er is meer dan Cups en medailles. ,,Uiteindelijk is niets zo waardevol als de banden die je smeedt met je teamgenoten en de mensen om het team heen.” Hij koestert de drie Spaanse jaren. ,,Een speciaal hoogtepunt waren wel de jaren op Gran Canaria, waar we met een team waar niemand hele hoge verwachtingen van had, ons toch konden meten met een paar van de beste teams van de wereld. De meeste mensen uit dat team zie ik nog steeds af en toe, en ze zijn daarna allemaal heel succesvol geworden met hun nationale en clubteams.”
Topsporter af. Een andere wereld. Andere prioriteiten. ,,Het leven zonder topsport heeft grote voordelen. Ik heb veel meer te zeggen over mijn eigen agenda, ik hoef niet elk weekend in het teken te stellen van een wedstrijd. En ik heb veel meer tijd voor mijn vrienden, familie en geliefde.” Op den Orth was na drie maanden rondreizen in Mexico even op zoek naar een job. Met succes. ,,Ik ben net een aantal weken bezig bij mijn nieuwe baan bij de Gemeente Amsterdam. Het voelt heel goed om daar een bijdrage te kunnen leveren aan de wereld om me heen.”
KIJK OM NAAR ELKAAR
Op den Orth laat tegen Australië voor het laatst rubber achter op de speelvloer. Topschutter met 22 punten en toprebounder met 13 terugketsers. Maar Australië wint de slotwedstrijd in Paris Bercy. C’est fini. Topsporter af. Teamsporter af. ,,Het teamgevoel is zonder twijfel wat ik het meeste mis. Het plezier van goed samenspelen is niet iets wat ik al in iets anders op dezelfde manier heb kunnen vinden.” Op den Orth besluit met een boodschap. ,,We zijn pas echt veilig als iedereen veilig is, dus zorg goed voor elkaar.”