De vrouwen van Oranje proberen op het WK in Ottawa hun wereldtitel te prolongeren. Een opgave van jewelste. Malik Zafar (26) completeert in Canada de coachstaff. Na de oefencampagne mag hij debuteren op het allerhoogste niveau als één van de assistent-coaches van Joost van Rangelrooij.
Malik Zafar is tijdens het WK in Ottawa nog 25 jaar (sinds 24 september 26), hij is daarmee ongetwijfeld als jongste assistent-coach aanwezig in de TD Place en Carleton University. Hij is pas tien jaar bewust bezig met basketball. ,,Mijn interesse voor basketbal begon eigenlijk toen ik tien, elf jaar oud was door een anime (animatiefilm-LR) genaamd Slam Dunk, wat heel populair was in Japan. Mijn neven wilden dat ik ging voetballen, ik ging al dribbelend met een voetbal naar school en terug naar huis. Daardoor had ik een voorsprong met ball handling skills ten opzichte van mijn teamgenoten. Toen ik zestien werd wilde ik competitiesport doen en kwam ik bij Utrecht Cangeroes terecht.” Malik speelde daar twee jaar U18-2. ,,Het waren leerzame jaren voor mij. Dat kwam door mijn coach Fianne van Laar, die als prioriteit oog had voor basketbal technisch ontwikkelingen voor spelers. Daar heb ik veel aan gehad en had ik veel plezier van.” Daarna volgde U22 en een jaar later de landelijke competitie met U20. ,,Ik ben daarna begonnen met studeren en ik stapte over naar Student Basketball Association Sphinx in Wageningen.”
SCHEIDSRECHTER & COACH
Bij BC Utrecht Cangeroes moesten de jeugdteams minimaal twee spelers opgeven voor een scheidsrechterscursus. Malik haalde in 2017 direct zijn BS2-brevet en kon direct zijn hart ophalen. ,,Ik floot veel heren en dames wedstrijden en nam veel fluittaken over van de mensen die geen zin hadden om te fluiten. Ook floot ik een aantal 3×3 indoor en outdoor toernooien.” Waar de één geen zin heeft om taken uit te voeren, had Malik een geweldige leerschool. Een jaar later heeft hij al zijn BS3 diploma binnen en is hij in 2023 op jonge leeftijd al bondsscheidsrechter. Van beginnende arbiter naar leermeester in een tijdsbestek van enkele jaren. ,,Ik geef nu ook scheidsrechters cursus bij mijn studenten basketbal vereniging voor de nieuwkomers en internationale studenten.”
Bezige bij en leergierig als Malik is, kwam daar in 2018 ook coaching bij. ,,Het was een jeugd meisjes team en ik ging samen coachen met Jeremy Hooi. Hij was, net zoals ik, beginnend coach en wij hebben veel van elkaar geleerd. Sindsdien zijn we hele goeie vrienden van elkaar gebleven en hebben dagelijks contact met elkaar.” De intense samenwerking werd een feestje. ,,In 2023 hebben wij samen eredivisie U18 meiden gecoacht in Leiden en zijn daarmee landskampioen geworden.”
Opnieuw wordt Malik digitaal getriggerd voor een nieuwe stap in zijn basketball loopbaan. ,,In 2019 zag ik een clinic-video van de Nederlandse Basketbal Bond die gegeven werd door Marco van den Berg. Dat ging over ontwikkelen van basketbalspelers. Ik was helemaal gefascineerd. Zijn filosofie over hoe je de beste basketbalspelers kan ontwikkelen in Nederland en zijn trainingsaanpak vond ik heel erg interessant. Sindsdien is mijn passie voor coachen bij topsport steeds meer gaan groeien. Ook keek ik dankbaar terug hoe mijn eerste basketballcoach Fianne onze basketbal ontwikkelingen belangrijker vond dan wedstrijden winnen.”
ROLSTOELBASKETBAL
Malik komt het rolstoelbasketbal tegen op een 3×3 event. ,, Daar werd ik ingedeeld bij een aantal rolstoelbasketbal wedstrijden. Ik kreeg toen een speedcursus van een andere scheidsrechter over het verschil tussen valide basketbal en rolstoelbasketbal en wat de fouten zijn.” Even wennen dus bij de eerste kennismaking. ,,Nou de eerste twee wedstrijden gingen helemaal verkeerd. Ik floot fouten waar eigenlijk sprake was van legal-play. En ik had ook geen charge gefloten dus moest mijn collega het overnemen.”
De aandacht was getrokken. ,,Ik vond de sport meteen erg interessant.” Want hoe doe je dat? ,,Het feit dat je ook op een 3,05 meter hoge basket scoort. In plaats van rennen, moet je je rolstoel besturen. Ik vond dat erg fascinerend.” Malik werd het rolstoelwereldje ingezogen. ,,Ik heb daarna ook EK’s en WK’s gevolgd van de nationale rolstoel teams en ik zag dat wij het als Nederland erg goed doen!”
GOUD & EER
Malik belandt zo bij de ploeg die op de laatste negen EK’s, WK’s en Paralympics de titel opeiste. ,,Ik vind het erg leuk om met de dames aan de slag te gaan wat ik normaliter bijvoorbeeld op livestream zag. Deze dames zijn een goud-winnend team en het is een eer om onderdeel te mogen zijn van de coachstaff en Nederland te mogen vertegenwoordigen. In het begin was het allemaal nog spannend, maar nu voel ik me meer en meer op mijn gemak.” Wat is de bijdrage van Malik aan de Oranje rolmodellen? Malik legt het uit. ,,Ik ben tweede assistent coach en data-analist. Dat houdt in dat ik coaching combineer met het verzamelen en analyseren van wedstrijddata via digitale tools.” Hoofdcoach Joost van Rangelrooij en assistent Dennis Nohl gebruiken die data weer.
Alles wat goed is komt snel. Maar brengt bij het terugkijken in de tijd ook altijd verbazing met zich mee. ,,Als je mij in 2019 had verteld dat ik over zeven jaar actief zou zijn bij de coaching staf bij de Nederlandse rolstoelbasketbal team, had ik je niet geloofd. Laat staan het feit dat het ook nog eens wereldtoppers zijn. Het is ook mijn eerste WK dat is mooi en heel bijzonder.” Wat is de leukste belevenis met de Oranje-vrouwen tot nu toe? ,,De fotoshoot.” Malik hoeft daar geen seconde over na te denken. ,,Er werden teamfoto’s gemaakt met speelsters en de staff-leden.” Met enkele speelsters languit over de grond. Een en al vrolijkheid en good spirit. Even genieten voor Malik. ,,Het was echt een leuke foto! Het was een mooi moment voordat de WK begon.
RONDJE WERELDBOL
Malik wil in zijn jonge leven graag meer van de wereld zien. ,,Ik ben nog nooit in het continent geweest dus voor mij was het twee vliegen in één klap. Ik wilde ooit naar Canada of naar Amerika gaan maar had er nooit kans voor gehad. Nu met dit WK heb ik een droom gerealiseerd.” Malik heeft Tadzjiekse en Oeigoerse-roots. Dat had bij ontmoetingen met meerdere landen zoals Turkiye en China zo zijn voordelen. ,,China vond het leuk dat ik als Nederlander Chinees kon spreken en de taalbarrière was snel verbroken. Dat was handig was voor onze oefenwedstrijd.”
WK & SUCCES
Malik is bijzonder trots om in Ottawa de Oranje-kleuren te vertegenwoordigen. ,,Het is echt een eer om namens Nederland naar het WK te mogen gaan. Ik ben Joost ontzettend dankbaar voor deze kans.” Zoals in Sarajevo bij het EK al bleek, het gaat om de details. Malik weet: ,,Elk procent telt mee, en ik zal ervoor zorgen dat ik mijn taken zo goed mogelijk uitvoer en iedereen optimaal ondersteun, binnen en buiten het veld.” Dat helpt Malik in het maken van vervolgstappen in zijn ontwikkeling. ,,Mijn droom later is sowieso hoofd bondscoach, zowel bij rolstoel of valide basketball te worden. Als ik niet bezig ben met het nationale team dan wil ik coachen in het buitenland. Ik ben nu 25 en ik moet nog heel veel leren, zowel op basketbal en als persoonlijke vlak.” Daar heeft Malik nog alle tijd voor. Met zijn familienaam Zafar heeft Oranje in ieder geval een winnaar op de bank. Zafar is Arabisch en betekent zoveel als Triomf, Overwinning of Succes. Zo kun je Malik ook nog eens zien als talisman, meer kunnen de Oranje-rolmodellen zich niet wensen toch??
(Beeld: Luc Reuvers/WK Ottawa)